ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΣΠΥΡΟΥ

Ποιο είναι καλύτερο κρασί, ένα τραγανό κι ελαφρύ λευκό ή ένα πλούσιο ταννικό κόκκινο; Προφανώς εξαρτάται από το φαγητό που θα συνοδεύσει αλλά και τη διάθεση. Πιστεύω ότι κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να δημιουργήσουμε μια γκάμα εξαιρετικών ελαιολάδων για πολλές διαφορετικές στιγμές» σημειώνει μεταξύ άλλων η Αμερικανίδα ειδική σύμβουλος-κριτής ελαιολάδου Alexandra Kicenik Devarenne, η οποία αναμένεται να ταξιδέψει σύντομα στην Ελλάδα για να συμμετάσχει ως κριτής στο πάνελ του Athena IOOC. Σύμφωνα  με την έμπειρη κριτή, συγγραφέα και εκπαιδεύτρια, η σύγχρονη τάση ανάδειξης υψηλού επιπέδου πολυφαινολών ενέχει κινδύνους, διότι από τη στιγμή που αντιμετωπίζεις το ελαιόλαδο ως φάρμακο, το επόμενο βήμα για τον καταναλωτή είναι να αναζητήσει το φθηνότερο συνθετικό υποκατάστατο. «Το βασικό πλεονέκτημα του ελαιολάδου δεν μπορεί να είναι ότι προσεγγίζει το φάρμακο αλλά ότι πρόκειται για ένα φυσικό υλικό που μιλά στις αισθήσεις και προσφέρει μοναδικές γαστρονομικές συγκινήσεις. Επομένως ας δημιουργήσουμε ελαιόλαδα για κάθε γούστο και για κάθε περίσταση! Δεν μπορούμε να ξεχνάμε όμως ότι το ελαιόλαδο είναι ένα συστατικό. Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο όφελος από όλα μπορεί να είναι η διατροφική αξία που προσθέτει στα τρόφιμα: Ένα πιάτο όσπρια ή λαχανικά και υπέροχο ελαιόλαδο μπορεί να είναι τόσο νόστιμο που η υγιεινή διατροφή γίνεται και εύκολη», σημειώνει με σημασία η κυρία Kicenik Devarenne.

Πώς έγινε η γνωριμία σας με το ελαιόλαδο και πώς φτάσατε να εργάζεστε ως κριτής σε διεθνείς διαγωνισμούς;

Άρχισα να εργάζομαι στον κλάδο του ελαιολάδου κάνοντας έρευνα κυρίως πάνω στο δάκο στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Λίγο αργότερα μπήκα επίσημα στο Πάνελ Δοκιμής Ελαιολάδου της Καλιφόρνια το 2003. Ως κριτής πρωτοεργάστηκα σε τοπικούς περιφερειακούς διαγωνισμούς στην Καλιφόρνια, καθώς και στον διεθνή διαγωνισμό του Λος Άντζελες. Εκεί διαπίστωσα ότι με ενδιαφέρει πολύ το κομμάτι που αφορά στο σχεδιασμό πρωτοκόλλων και διαδικασιών και έκτοτε έχω συνεργαστεί με διάφορους διαγωνισμούς πάνω στα θέματα αυτά μεταξύ άλλων και σε ένα διαγωνισμό στην Κοιλάδα της Νάπα στον οποίο προεδρεύω. Γι’ αυτό άλλωστε θεωρώ τον εαυτό μου ως κριτή-σύμβουλο σε θέματα ποιοτικού ελαιόλαδου.

Πώς βλέπετε την εξέλιξη του ελληνικού ελαιολάδου μέσα από την εμπειρία σας ως κριτής;

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια άνθιση του  ελληνικού ελαιολάδου το οποίο για μεγάλο διάστημα στο παρελθόν έφθανε αποκλειστικά στις αγορές του εξωτερικού με ιταλική ετικέτα. Πιστεύω ότι έχει εξελιχθεί η κουλτούρα ελαιολάδου, η οποία με βάση την ποιότητα έχει οδηγήσει σε καλύτερη μεταχείριση στο στάδιο της παραγωγής αλλά και της τυποποίησης του προϊόντος. Πλέον βλέπουμε πολλές αξιόλογες ελληνικές ετικέτες κι αυτό είναι υπέροχο.

Το ελαιόλαδο κερδίζει διαρκώς νέες αγορές αλλά δεν παύει να αντιπροσωπεύει ένα πολύ μικρό τμήμα της αγοράς λιπαρών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική. Κατά πόσο γνωρίζουν οι Καλιφορνέζοι το ελαιόλαδο και ποια είναι η τάση της ζήτησης στην περιοχή;

Στις ΗΠΑ η ζήτηση για εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο αυξάνεται γρηγορότερα απ’ ό,τι για κάθε άλλη κατηγορία. Η πανδημία οδήγησε σε αύξηση για υποδεέστερες κατηγορίες ελαίων αλλά μακροπρόθεσμα η τάση είναι υπέρ της ανόδου του έξτρα. Χαρακτηριστικό του κλάδου στην Καλιφόρνια είναι η ύπαρξη πολλών μικρών παραγωγών, οι οποίοι οργανώνουν δοκιμές ελαιόλαδου μέσα στις αγορές παραγωγών. Έτσι οι ίδιοι λειτουργούν ως πρεσβευτές που εκπαιδεύουν τον καταναλωτή και τον μυούν στην απόλαυση του εξαιρετικά παρθένου. Την ίδια στιγμή βέβαια που διεισδύει το εξαιρετικά παρθένο στην αγορά οι Αμερικανοί εξακολουθούν να πειραματίζονται και να ακολουθούν εκκεντρικές μόδες όπως για παράδειγμα η διατροφή Paleo. Προσωπικά θα ευχόμουν να σταματήσουν να «κάνουν δίαιτα» και απλά να απολαμβάνουν υγιεινό πεντανόστιμο φαγητό μαγειρεμένο με άφθονο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο!

Στο εξωτερικό όταν αναφέρεται στην ποιότητα ο καταναλωτής αυτόματα επιλέγει ιταλικό ελαιόλαδο. Ποια είναι η εικόνα του ελληνικού ελαιόλαδου στις ΗΠΑ και πόσο απέχει από το να θεωρείται ποιοτικό ελαιόλαδο;

Η Ελλάδα αναδεικνύεται σταδιακά ως παίκτης στο χώρο του ποιοτικού ελαιολάδου. Σε έρευνα που έκανε το 2018 η Οργάνωση Ελαιολάδου Β. Αμερικής (NAOOA) και η Οργάνωση Αμερικανών Παραγωγών Ελαιολάδου (AOOPA) στο ερώτημα «ποια είναι η χώρα που παράγει το καλύτερο ελαιόλαδο;» η Ελλάδα ήταν τέταρτη κατά σειρά επιλογής του κοινού. Οι περισσότεροι απάντησαν ότι πρώτη ήταν η Ιταλία, αμέσως μετά η μεγαλύτερη ομάδα απάντησε «δεν γνωρίζω», ακολούθησε η Καλιφόρνια ενώ μετά την Ελλάδα ήρθε η Ισπανία. Αν εξαιρέσουμε τις απαντήσεις όσων δεν γνωρίζουν κι αυτών που επέλεξαν την Καλιφόρνια, τότε η Ελλάδα έρχεται δεύτερη μετά την Ιταλία κάτι που είναι σημαντικό.

Ο ΑΤΗΕΝΑ είναι ο μεγαλύτερος διαγωνισμός ελαιολάδου στην Ελλάδα με συμμετοχή από 22 χώρες τη φετινή χρονιά. Πόσο ήταν σημαντικό να καλυφθεί η ανάγκη για ένα παγκόσμιο διαγωνισμό και κατά πόσο  μπορεί να επηρεάσει κατά τη γνώμη σας την σκηνή του ελαιόλαδου στην Ελλάδα;

Πιστεύω ότι είναι σημαντική για τον κλάδο του ελαιόλαδου η διοργάνωση του ATHENA. Πέρα από το γεγονός ότι είναι πολύ καλά σχεδιασμένος στη βάση άριστων πρωτοκόλλων και προδιαγραφών, εκτιμώ ότι η διοργάνωση ενός μεγάλου διαγωνισμού προσθέτει κύρος στη χώρα. Σήμερα η Ελλάδα δεν έχει την εκπροσώπηση που της αναλογεί ως τρίτη ελαιοπαραγωγός χώρα και επισκιάζεται από την παρουσία της Ιταλίας και της Ισπανίας. Ο ΑΤΗΕΝΑ δρα διορθωτικά δίνοντας στην Ελλάδα βήμα για την ανάδειξη του εθνικού προϊόντος σε διεθνές επίπεδο.

Έχετε πολύχρονη εμπειρία στον κλάδο της επικοινωνίας. Κατά πόσο σύμφωνα με την πείρα σας μπορεί το επιτυχημένο αφήγημα να επηρεάσει τη ζήτηση;

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση και η απάντηση δεν είναι απλή. Αν με είχατε ρωτήσει πριν από πέντε χρόνια, θα σας απαντούσα ότι το αφήγημα παίζει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία ζήτησης για το προϊόν. Κατά τη διάρκεια της περασμένης πενταετίας ωστόσο συνέβησαν κάποιες ανησυχητικές αλλαγές που αφορούν τουλάχιστον στις ΗΠΑ. Πάντοτε υπήρχε ροπή προς την υπερβολή αλλά λόγω του πολιτικού κλίματος σε συνδυασμό με την ευκολία στην πρόσβαση στο διαδίκτυο υπήρξε αύξηση της παραπληροφόρησης του καταναλωτή.

Την ίδια στιγμή βέβαια ακριβώς για το λόγο αυτό υπάρχει μεγαλύτερος χώρος για αυθεντικές ιστορίες παραγωγών. Δυστυχώς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπάρχει μεγάλη αναπαραγωγή φωτογενικών εικόνων αλλά υπάρχουν και μικροί παραγωγοί που καλλιεργούν μια αυθεντική σχέση με το κοινό τους. Ελπίζω ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να αντιληφθούν τη διαφορά και ότι θα επικρατήσει τελικά η ποιότητα και οι ιστορίες που έχουν «ψυχή». Επιπλέον καθώς θα ανοίγει αργά και σταδιακά ο τουρισμός ελπίζω ότι οι Έλληνες παραγωγοί θα βρουν τρόπους δημιουργικής επικοινωνίας που θα γεννήσουν στους επισκέπτες την επιθυμία να βάλουν το εξαιρετικό παρθένο στη ζωή τους.

Τι στρατηγική θα συμβουλεύατε να ακολουθήσει μια μικρή νέα εταιρεία που προσπαθεί να καθιερωθεί στο χώρο, πολλές συμμετοχές ή λίγες προσπάθειες διάκρισης στους μεγαλύτερους διαγωνισμούς;

Καταρχάς θα συμβούλευα κάθε παραγωγό και επιχείρηση να κάνει μια ανεξάρτητη έρευνα για το διαγωνισμό χωρίς να περιορίζεται στα επικοινωνιακά υλικά της διοργάνωσης. Δυστυχώς υπάρχουν διαγωνισμοί που δεν  λειτουργούν με βάση υψηλά κριτήρια και προδιαγραφές. Θα αναζητούσα να μάθω από νικητές της ίδιας ή μιας άλλης χρονιάς κατά πόσο βοήθησε στη διείσδυση στην αγορά του δικού τους προϊόντος. Άλλοι διαγωνισμοί  προσφέρουν μια ευκαιρία να συναντήσετε αγοραστές και να προβάλετε το προϊόν σας. Αυτή η διά ζώσης επικοινωνία μπορεί να είναι πολύτιμη. Ή ίσως υπάρχει επικοινωνιακό υλικό που μπορείτε να αξιοποιήσετε. Βέβαια ορισμένες φορές οι ιστοσελίδες που προβάλλουν τα βραβεία ή τα φυλλάδια είναι τόσο «βαριά», που η πληροφορία χάνεται. Οι τοπικοί διαγωνισμοί μπορούν να σας είναι πολύ χρήσιμοι για να παρακολουθήσετε τη βελτίωση σας σε σύγκριση με παραγωγούς της περιοχής σας. Συνολικά πιστεύω ότι ένας παραγωγός πρέπει να εξετάσει το κόστος και το όφελος που προκύπτει από τη συμμετοχή σε κάθε διαγωνισμό.

Μύηση στην τέχνη της γευσιγνωσίας

«Αν μπορείτε να βρείτε μια ομάδα δοκιμαστών ελαιόλαδου σε κοντινή απόσταση, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να μάθετε την τέχνη της γευσιγνωσίας. Ξεκινήστε μπαίνοντας σε ένα πάνελ με έναν καταξιωμένο και έμπειρο επικεφαλής και μάθετε να δοκιμάζετε. Επισκεφθείτε πολλά ελαιοτριβεία τα οποία ιδανικά να είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Ακούστε. Κάντε ερωτήσεις. Αναζητήστε διαφορετικές απόψεις. Το ελαιόλαδο είναι ένας περίπλοκος κόσμος, και επικρατεί αρκετά συχνά παραπληροφόρηση. Είναι σημαντικό να εκτεθείτε σε πολλές γνώμες και απόψεις κάθε διαμορφώνετε τη δική σας θέση στα πράγματα. Μπορεί η συστηματική δοκιμή ελαιολάδου

Πηγή: https://elaiaskarpos.gr/%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%85%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%AF%CE%BD%CE%B4%CF%85%CE%BD/1593/

«Για τους γνωρίζοντες είναι κοινώς αποδεκτό ότι ο χαρακτηρισμός εξαιρετικά παρθένο δεν είναι ο πλέον δόκιμος αλλά αυτόν έχουμε και με αυτόν πρέπει να δουλεύουμε» σημειώνει χαρακτηριστικά ο Johnny Magde, ο οποίος βρέθηκε στην Ελλάδα με αφορμή τον διεθνή διαγωνισμό ελαιολάδου Athena IOOC και συνεχίζει: «Έχω βρει τρόπους να γίνεται πιο κατανοητή η έννοια και επιλέγω γι’ αυτό να εστιάζω στη γεύση και το άρωμα του ελαιόλαδου παρά στην επιστημονική τεκμηρίωση του όρου. Έτσι μιλώ π.χ. για την ευχάριστη μυρωδιά του φρεσκοκομμένου χόρτου. Αναπτύσσω δηλαδή τα θετικά χαρακτηριστικά, κάτι που βρίσκω ότι είναι πιο χρήσιμο από το να εστιάζω στο τι συνιστά ελαττωματικό ελαιόλαδο. Είναι όμως δύσκολο να επικοινωνηθεί το τι είναι εξαιρετικά παρθένο και συμβαίνει στο τέλος της μέρας αφού έχω ήδη μιλήσει για 4-5 ώρες να με ρωτήσει κάποιος ‘δηλαδή το εξαιρετικά παρθένο είναι αυτό το ελαιόλαδο που έχει βγει από ψυχρή έκθλιψη;’ Δείχνω τότε μια εικόνα ενός σάπιου πορτοκαλιού που έχω στο κινητό μου και αντιστρέφω την ερώτηση ‘θα θέλατε να πιείτε το χυμό αυτού του πορτοκαλιού ακόμη και αν η έκθλιψη είναι ψυχρή;’. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι ότι το έξτρα προκύπτει από ελιές που είναι φρέσκες και σε καλή κατάσταση. Γι’ αυτό και ο χαρακτηρισμός στον οποίο επιστρέφω ξανά και ξανά μιλώντας για το εξαιρετικά παρθένο είναι ο όρος ‘φρέσκο’».

ΕΡ: Έχετε μια ιδιαίτερη σχέση με την Ελλάδα ως κριτής στους διαγωνισμούς Αthena και Βερολίνου ενώ είστε και εισηγητής στα Olive Oil Seminars που διοργανώνει ο Βασίλης Φραντζολάς. Πώς βλέπετε την εξέλιξη του ελληνικού ελαιόλαδου;

ΑΠ: Εδώ και κάποια χρόνια και σίγουρα τα τελευταία 3-4 χρόνια μού είναι ξεκάθαρο ότι τα ελληνικά ελαιόλαδα έχουν κάνει άλματα στην ποιότητα. Παλιότερα όταν τα δοκίμαζα ήταν μεν ευχάριστα αλλά δεν διακρίνονταν από τη φρεσκάδα και τη συγκίνηση που συνοδεύουν τα σύγχρονα ελαιόλαδα. Επιπλέον είναι σημαντικό ότι έρχονται στο προσκήνιο νέες ποικιλίες που παλιότερα δεν έφταναν στην αγορά και αναδεικνύονται στη συσκευασία. Ορισμένες δε από τις ποικιλίες είναι αρκετά διαφορετικές από την Κορωνέικη και αυτό είναι καλό γιατί το διεθνές κοινό είναι σημαντικό να γνωρίζει την ποικιλότητα και τις δυνατότητες που έχει το ελληνικό ελαιόλαδο να προσφέρει διαφορετικές γαστρονομικές εμπειρίες. Το Μανάκι, η Κολοβή, η Αμφίσσης, η Χαλκιδικής είναι μερικές από τις νέες ποικιλίες που έχουν αρχίσει να γίνονται γνωστές. Ένα πρόβλημα είναι βέβαια ότι είναι δύσκολο να προφέρει κανείς αλλά και να συγκρατήσει τα ονόματα των ελληνικών ποικιλιών ελιάς, κάτι ανάλογο δηλαδή που συμβαίνει και με το κρασί. Δεν υπάρχουν πολλά που μπορεί να κάνει κανείς γι’ αυτό, η επανάληψη του ονόματος καθώς οι ποικιλίες διεισδύουν στην αγορά θα είναι αυτή που θα εκπαιδεύσει τελικά και το κοινό να τις αναγνωρίζει.

ΕΡ: Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι κύριες προκλήσεις στην επικοινωνία του εξαιρετικά παρθένου σήμερα;

ΑΠ: Πρόκληση στην επικοινωνία αποτελεί η πικράδα που διακρίνει τα καλά ελαιόλαδα αλλά σιγά σιγά ο κόσμος αρχίζει να αντιλαμβάνεται το χαρακτηριστικό αυτό ως πλεονέκτημα γιατί καταλαβαίνει ότι σχετίζεται με τις υγειοπροστατευτικές ιδιότητες. Έτσι όταν ένα ελαιόλαδο είναι πικρό, συνήθως το επίπεδο των πολυφαινολών και των αντιοξειδωτικών είναι υψηλότερο απ’ ό,τι σε ελαιόλαδα χωρίς εντάσεις. Τα πικρά ελαιόλαδα για παράδειγμα συνδυάζονται πολύ καλά με καυτά πιάτα, έτσι μια σούπα ή ένα ψητό κρέας μειώνει την πικράδα. Αλλά και άλλα υλικά όπως το τυρί ή η ντομάτα ταιριάζουν με πικρά ελαιόλαδα. Δεύτερη πρόκληση αποτελεί η τιμή γιατί το καλό ελαιόλαδο κοστίζει αρκετά περισσότερο από τα πιο φθηνά που βρίσκει κανείς στην αγορά. Είναι όμως αισιόδοξο αυτό που παρατηρούμε να συμβαίνει στον κόσμο του κρασιού όπου το κοινό είναι διατεθειμένο πλέον να ξοδέψει περισσότερο για να απολαύσει ένα καλό κρασί. Το καλό ελαιόλαδο αντίστοιχα είναι ακριβότερο επειδή ακριβώς η παραγωγή του κοστίζει ακριβά και αξίζει να καταβάλει κανείς το τίμημα για να το απολαύσει.

ΕΡ: Η εικόνα του ελαιόλαδου πάσχει ακόμη και το προϊόν θεωρείται σε μεγάλο βαθμό αδιαφοροποίητο και διακινείται σε μορφή χύμα. Από την άλλη υπάρχει μια προσπάθεια να προωθηθεί ως γκουρμέ ή και τρόφιμο πολυτελείας. Ποια όμως είναι η εικόνα που πρέπει να χτίσει;

ΑΠ: Ελπίζω ότι το ελαιόλαδο δεν θα γίνει ένα γκουρμέ προϊόν ή αντικείμενο πολυτελείας για τους λίγους. Εκτιμώ ότι το ελαιόλαδο μπορεί να καθιερωθεί ως υλικό της καθημερινής μαγειρικής και παράλληλα να υπάρχει ένα μπουκάλι στο ντουλάπι που θα είναι ανώτερης ποιότητας θα προορίζεται για ειδικές περιστάσεις και θα κοστίζει περισσότερο. Ο κόσμος ήδη αντιλαμβάνεται ότι υπάρχουν διαφορετικά είδη ελαιολάδου που ταιριάζουν καλύτερα με διαφορετικά πιάτα. Αντίστοιχα και οι παραγωγοί μπορούν να παράγουν μια γκάμα που να περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες ήπιας, μέσης και δυνατής έντασης. Το ήπιο ελαιόλαδο μπορεί να προορίζεται για τη σαλάτα, την παρασκευή μαγιονέζας ή pesto. Το μέσης έντασης μπορεί να συνοδεύσει βραστά λαχανικά ή ψάρι. Και το έντονο μπορεί να συνδυαστεί με έντονες γεύσεις ή καυτά πιάτα όπως το ψητό κρέας ή οι σούπες. Καθώς εξελίσσεται η παλέτα και ο καταναλωτής αρχίσει να πειραματίζεται θα αποκαλυφθούν κι άλλες δυνατότητες που έχουν να ταιριάζουν διαφορετικά ελαιόλαδα με διαφορετικά πιάτα. Χρειάζεται όμως προσοχή όταν επικοινωνεί κανείς ότι ορισμένα ελαιόλαδα μπορεί να προορίζονται για ειδικές περιστάσεις γιατί από τη στιγμή που ανοίγει η φιάλη αρχίζει να υποβαθμίζεται η φρεσκάδα και το ελαιόλαδο είναι καλό να καταναλωθεί γρήγορα.

ΕΡ: Οργανώνετε δράσεις ελαιοτουρισμού, μιλήστε μας για το τι περιλαμβάνει η ξενάγησή σας.

ΑΠ: Ξεκίνησα να δραστηριοποιούμαι στον ελαιοτουρισμό από το 2008 ενώσω ζούσα στην Ιταλία και τώρα έχω μεταφέρει τη δραστηριότητά μου στη Βαλένθια όπου ζω σήμερα. Πρώτη στάση στη διαδρομή είναι ο ελαιώνας ώστε οι επισκέπτες να δουν από πρώτο χέρι τα πανέμορφα δέντρα ενώ τους μιλώ για την ελιά, για το κλάδεμά της αλλά και για την αυτοφυή βλάστηση και τα μυρωδικά που μπορεί να υπάρχουν στο χωράφι. Στη συνέχεια επισκεπτόμαστε ένα λιοτρίβι ακόμη και αν είναι εκτός σεζόν και τα μηχανήματα δεν λειτουργούν, κάτι που είναι και πιο βολικό υπό μια έννοια διότι επικρατεί ησυχία και ακουγόμαστε καλύτερα. Εκεί τους εξηγώ πώς παράγεται το ποιοτικό προϊόν αλλά και τι μπορεί να πάει λάθος και να υποβαθμιστεί η ποιότητα του ελαιόλαδου. Στο παρελθόν έχει συμβεί να επισκεφθούμε λιοτρίβι που βρίσκεται σε λειτουργία και το παραγόμενο ελαιόλαδο να μην είναι καλό είτε επειδή οι καρποί ήταν κακής ποιότητας είτε επειδή τα μηχανήματα δεν ήταν καθαρά. Ακόμη και αυτό είναι χρήσιμο γιατί είχα την ευκαιρία να εξηγήσω στους επισκέπτες και να δουν τι δεν πρέπει να γίνεται. Τέλος καταλήγουμε στο εστιατόριο όπου αφιερώνω περίπου μία ώρα για να εξηγήσω πώς δοκιμάζουμε ελαιόλαδο με το μπλε ποτηράκι της δοκιμής και αν επιθυμούν μπορούν και οι ίδιοι να δοκιμάσουν. Αυτό που τους παροτρύνω να κάνουν ακόμη και αν δεν θέλουν να το βάλουν στο στόμα είναι τουλάχιστον να το μυρίσουν γιατί και η οσμή μπορεί να προσφέρει ευχαρίστηση. Μετά τη δοκιμή έρχεται η ώρα του γεύματος όπου οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν πιάτα που έχουν παρασκευαστεί με διαφορετικά ελαιόλαδα. Κάτι που αξίζει να τονίσω και δεν σχετίζεται με το ελαιόλαδο είναι η ανάγκη να είναι κανείς φιλικός σε μια τέτοια εκδρομή για να μην καταλήξει η ξενάγηση να γίνει ένα βαρετό μάθημα. Πρέπει να υπάρχει το στοιχείο της διασκέδασης και να είναι κανείς όσο πιο ανθρώπινος γίνεται. Και πιστεύω ότι οι Έλληνες είναι θαυμάσιοι σε αυτό, αναβλύζει πολύ φυσικά η διάθεση της παρέας και η επιθυμία να καθίσει κανείς γύρω από το ίδιο τραπέζι. Αυτό που είναι τόσο χαρακτηριστικό στην Ελλάδα είναι και ένα δυνητικό συγκριτικό πλεονέκτημα και ένα χαρτί που μπορεί να αξιοποιηθεί θετικά στην προώθηση του ελληνικού ελαιόλαδου.

Πηγή: https://elaiaskarpos.gr/%CF%86%CF%81%CE%AD%CF%83%CE%BA%CE%BF-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%84%CE%B9-%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%AF-%CE%AD%CE%BE%CF%84/7066/